6. Гутаркі

Апошні блок, прысвечаны падарожжу ў Тырану – тут фотаздымкі і дыялогі.

Пасярод гарадскіх краявідаў заўважна істотная колькасць муралаў. Пад выявы муралаў распавяду вось якую гісторыю – я быў у Албаніі два заходы: у першы раз прыляцеў са Стамбулу, а ў другі заехаў маршруткай з Чарнагорыі, каб зноў паляцець у Стамбул.

Пераход мяжы выглядае так: пасажыры выходзяць, выбудоўваюць чаргу, паводле якой кожны падыходзіць да будкі з памежнікам, аддае пашпарт, забірае пашпарт, адыходзіць убок, чакае пакуль пад’едзе пустая маршрутка, сядае на сваё месца і рухаецца далей.

Я ўжо забраў пашпарт, адышоў да сваіх папутчыкаў, як нечакана пачуў за спіной гучнае:

– Belarus! Who is from Belarus?! Come back here! Now!

Я імкліва вярнуўся да знерваванага памежніка, які аж напалову высунуўся з акенца сваёй будкі і нецярпліва круціў ва ўсе бакі галавой у пошуках маёй постаці, не забываючыся гарлапаніць пра Беларусь.

Я спытаў, у чым справа, на што ён буркнуў, маўляў, ні ў чым, давай сюды свой пашпарт – забраў яго, выйшаў з будкі, зачыніў яе і ўпердоліў у бок адміністрацыйных будынкаў.

– Call Lukashenka! – крыкнуў хтосьці з чаргі. Усе засмяліся.

Відавочна, акрамя мяне. Думаю, ну капец, далятаўся. Дзякуй богу, хоць няма прамых рэйсаў да Беларусі, то так проста не дамся.

Памежніка не было хвілін 10, ён прыбег, кінуў у мой бок пашпарт і на пытанне, што гэта было, крыкнуў “Go-go!”, і адмахнуўся абедзвюма рукамі, па-ізраільску так (бо я толькі там з такім сутыкаўся пакуль што). Маўляў, піздуй давай, увогуле не да цябе.

Карацей, так і не даведаўся, што іх там так збянтэжыла. Але на свой пашпарт у чужых руках глядзеў як гэтае дзяўчо.

Тырана падобная на Менск паводле патэрну забудовы – форма горада прыблізна такая ж, а ўсе дарогі пачынаюцца ад цэнтральнай плошчы.

Агулам, у цэнтры горада досыць шмат файных будынкаў.

Працягваючы паралелі з Менскам – кожны раз як бачу такога тыпу падсветку, мяне разбівае настальгічны параліч. Вы мо скажаце, што не надта падобна на менскую, але я столькі часу там не быў, што ўжо і не памятаю дакладна.

Я ўзгадваў, што хацеў бы яшчэ вярнуцца ў гэтую краіну, каб пабадзяцца па ўзбярэжжы, але ж і да гораў варта дабрацца.

Звычайна я досыць шмат хажу цягам дня, асабліва калі гэта тычыцца нейкай новай лакацыі. Аднаго разу я штосьці задумаўся і ўпердаляў некуды ажно за межы горада. Там, адпаведна, ужо не так прыгожа – але бліжэй горы.

Найбольш тыповы дыялог, які рэгулярна тут адбываўся з мясцовымі:

– Where are you from?

– From Belarus.

– Sorry, from what?

– Republic of Belarus, it’s an Eastern European country, which is surrounded by Ukraine, Poland and Baltic states.

– Wow, you are literally the first person I’ve ever met from Belarus!

– No wonder, all others are in prison.

Гадоў 15 запар я глядзеў усе матчы зборнай Беларусі па футболу, калі была магчымасць, то завітваў на стадыён. Пасля 2020-га мая цікаўнасць да футбалістаў з беларускімі пашпартамі знікла (вядома, за выключэннем Іллі Шкурына і яшчэ некалькіх выбітных людзей), а тут падчас шпацыру выпадкова натыкнуўся на матч Беларусь-Косава. Вырашыў ужо спыніцца і паглядзець.

Заўзеў за Косава.

У Тыране адбылася адна з найбольш бязглуздых маіх камунікацый на ангельскай мове.

Я толькі засяліўся у нейкі Guest House – пакуль цягнуўся туды, бязлітасна паліла сонца, а як толькі выйшаў паесці, адразу ж напорыста паліло з неба. Парасона ў мяне, відавочна, не было: па-першае, я ляцеў у Тырану са Стамбулу, а ў Стамбул прыляцеў з Тбілісі – там паўсюль было каля 30 градусаў. Па-другое, я не паважаю парасоны як з’яву.

Карацей, я запёрся ў першае ж адчыненае месца на сваёй вуліцы – гэта было штосьці сталовападобнае, дзе ў выніку я з радасцю зжэр шніцэль і папіў амерыкана.

У сталоўцы працавалі дзве жанчынкі сталога ўзросту, да якіх трэба было падыйсці, каб зрабіць замову, і якія з замежных моваў лепей валодалі італьянскай, а не ангельскай. Мы ў выніку паразумеліся, а калі я скончыў замову, адна з іх спытала: “Finnish?”

– Finnish? – здзіўлена перапытаў я, – No, I’m Belarusian!

Я расплаціўся карткай, развярнуўся, пайшоў да свайго стала і праз увесь зал чуў, як яны смяяліся з тупаватага іншаземца, які на “Finish?”, то бок, “Ці гэта ўсё?”, пачаў распавядаць, што ён беларус.

Так, ну і апошняя гісторыя з падарожжа, якую хацеў распавесці.

З аэрапорту Тыраны ў цэнтр гораду ганяе аўтобус кшталту ПАЗа – я помню, як у дзяцінстве пакутаваў у такім, калі ехаў з райцэнтру ў вёску: аўтобус бадзёра падскокваў на калдобінах разам з усімі сваімі пасажырамі, бразгатала шкло у паўраззяпляных вокнах, нягледзячы на якія ў салоне стаяў цяжкі пах задухі. Звычайна ўсю дарогу я бязлітасна ванітаваў.

На шчасце, з узростам я стаў больш цярплівым (а як жа інакш) і цяпер мне падуладны амаль што любы транспарт. Але, каб не расслабляўся, па дарозе з аэрапорту на суседняе месца сеў вялізарны тлусты італьянец, з якога нацякло столькі поту, што аўтобусу пагражала неўзабаве стаць паромам.

Мы штосьці разгаварыліся, і я распавёў яму пра 20-ты год, палітвязняў, і што ад еўрапейскіх краінаў хацелася б пабачыць больш падтрымкі Украіне – мой стандартны starter pack для іншаземцаў.

У адказ ён распавёў мне страшэнную тайну, што насамрач вайна пачалася праз амерыканцаў – Злучаныя Штаты хацелі паглядзець, якая ў рускіх ёсць зброя, і таму справакавалі вайну.

Я падумаў, што вось яно, зноўку ж можна ўсю дарогу ванітаваць. Але, на шчасце, з наяўнасцю ў розных кутках планеты заўважнай колькасці даўбаёбаў я ўжо таксама звыкся.